توضیحات
در این آموزک بصورت اجمالی و کلی ، سیستم ESP تشریح شده است.
مقدمه :
رانندگی 2 ايمن از 2 اواسط دهه نود ميلادی با ظهور كنترل الكترونيكی پايداری يك گام 2 بزرگ رو به جلو برداشته است.
شركت بوش برای اولين بار اين سيستم را بر روی خودروی مرسدس بنز كلاس S و همچنين سری هفت خودروی BMW امتحان كرد.
بيش از يك دهه از معرفی سيستم كنترل پايداری گذشته است و كمپاني هاي گوناگون اسامي مختلفي بر روي آن گذاشته اند. به طور مثال شركت Audi اين سيستم را ESP ناميده يا شركت Ford نام Advance Trac را انتخاب كرده است. شركت GM عنوان Stabilitrak را برای خود برگزيده است.
ولی تمامی اين سيستم ها به دور از نحوه نام گذاری آنها، از سنسورهای با تكنولوژی بالا استفاده می كنند. رایانه مركزی خودرو و عكس العمل هاي مكانيكی مناسب، رانندگی ايمن را براي راننده به ارمغان می آورند. ما معمولا در مورد خودروهای پر بازده می شنويم كه دچار كم فرمانی و بيش فرمانی مي شوند. اين واقعيت وقتی سرعت از حدي بالاتر باشد يا جاده لغزنده باشد يك حقيقت اجتناب ناپذير است.
معرفی ESP
در حقيقت ESP مخفف Electronic – Stability – Program به معنی “سيستم كنترل الكترونيكی پايداری” است كه براي بالابردن پايداری خودرو نصب مي شود.
اين سيستم یکی از سيستم حفاظتی خودرو است و از سال 2002 ميلادي بر روی %27 از وسايل نقليه اروپايی نصب شده است . اين آمار در خودروهای ژاپنی و آمريكای %75 بوده و رو به افزايش است. اين سيستم براي كنترل مطلوب خودرو و بر رويی سطح جاده و حفظ ثبات آن در هنگام پيچيدن، طراحی شده است. اگر راننده با گردش سريع فرمان،كنترل خودرو را از دست بدهد و خودرو بلغزد، سيستم ESP آن را به مسير اصلي خود بر می گرداند. اگر خودرويی در حال حركت باشد و ناگهان ترمز يكی از چرخ های آن فعال شود، به دليل اختلاف سرعت، در جهت همان چرخ می چرخد. راننده با فشردن يكي از پدال ها يا اهرم های موجود در زير پای خود، خودرو را به سمت دلخواه، هدايت می كند. سيستمESP هنگام تغيير مسير ناخواسته خودرو، آن را به مسير اوليه خود باز می گرداند ESP ، لغزش جانبی خودرو را در هنگام گردش فرمان با اعمال نيروی ترمز بر روي يك چرخ، كنترل می كند و خودرو را به مسير مورد نظر راننده بر می گرداند.
ECU سيستم ESP با استفاده از حسگر فرمان از جهت مورد نظر راننده مطلع می شود .حسگر چرخ ها و محاسبات، اختلاف سرعت ايجاد شده، وضعيت خودرو را روی سطح، تخمين مي زند و با مقايسه اين دو داده، انحراف خودرو از مسير مورد نظر، بررسي می شود. هنگام گردش فرمان، بين چرخ ها و اطلاعات حسگر شتاب، جهت مورد نظر راننده را مشخص می كند. اگر لغزش جانبی در خودرو ايجاد شده باشد، سيستم ESP آن را به حالت اوليه خود باز می گرداند.
کم فرمانی :
كم فرمانی وقتی حاصل می شود كه نيروی جلوبرنده مناسب براي خودرو مهيا نيست و خودرو بيشتر تمايل دارد كه به راستای مستقيم حركت كند تا دور بزند .
بیش فرمانی :
بيش فرمانی درست مفهوم مقابل كم فرمانی است به طوری كه خودرو بيشتر تمايل دارد كه دور بزند تا اينكه به حركت مستقيم رو به جلوی خود ادامه دهد. سيستم كنترل الكترونيكی پايداری براي حل كردن دو مشكل فوق دست به كار شده است.
عملکرد سیستم :
سيستم كنترل پايداری به تنهايی عمل نمی كند بلكه از ديگر وسايل ايمنی در نظر گرفته شده براي خودرو هم استفاده می كند. مانند ترمز ABS و كنترل نيروی رو به جلو (Traction).
مركز خودرو در واقع قلب سيستم ESP می باشد، به عبارتی كنترل حركت چرخشی حول محور قائم (Yaw).
در واقع اين سنسور در مركز واقعی خودرو قرار دارد تا كوچكترين انحراف را احساس كند. اين سنسور در سمت راست راننده در پايين قرار دارد.
حال مفهوم واقعی Yaw حركت چرخشي حول محور قائم چيست؟ بيشتر اين واژه در صنايع مربوط به دريا نوردی كاربرد دارد اما كشتی ها و خودروها هر دو Yaw را تجربه می كنند كه در واقع چرخش حول محور z می باشد. اگر سنسورهای كنترلی انحرافی را مشاهده نمايند آن را در كسري از زمان به رايانه مركزی گزارش می دهد و اينجا است كه اين سيستم وارد عمل می شود. در واقع ESP به اين صورت وارد عمل می شود كه كنترل تك تك ترمزهای چرخ ها را بر عهده می گيرد و همچنين دريچه گاز ورودي موتور را هم كنترل می كند. در واقع زاویه دريچه گاز را كمتر مي كند تا سرعت خودرو به مقدار مطلوب برسد. سنسورهای به كار رفته در اين سيستم اختلاف موجود در زاويه خودرو و زاويه چرخش فرمان را احساس می كنند و دائما به رايانه مركزي خودرو گزارش می دهند و اين رايانه است كه با ورودی های دريافتی خود، بهترين تصميم را می گيرد.
قبل از دهه نود ميلادی راننده گان معمولاً آموزش می ديدند كه ترمز را ناگهانی فشار ندهند و با فاصله زمانی كم به پدال ترمز ضرباتی بزنند تا از قفل شدن چرخ ها و سُر خوردن خودرو جلوگيری نمايند. با به وجود آمدن ترمز ABS كار راننده ها راحت تر شد. در واقع سيستم ABS به طور الكترونيكی با ضرباتی سريع تر از راننده كه روی پدال می زند،از قفل شدن چرخ ها جلوگيری می كند .اين سيستم در واقع از كم فرمانی و بيش فرمانی تا حدودی جلوگيری می كند و قابليت كنترل خودرو در هنگام ترمزگيری را فراهم می كند. سيستم ESP از ABS برای انجام عمل ترمزگيری بر روی هر چرخ به طور جداگانه استفاده می كند.
سيستم ESP همچنين از كنترل Traction نيز بهره می برد. اگر سيستم ESP از لغزش های جانبی خودرو جلوگيری می نمايد اما كنترل Traction از لغزش های طولی ممانعت به عمل می آورد. اگر سيستم كنترل Traction لغزش و سر خوردن يك چرخ را تشخيص دهد، سيستم ESP با دريافت داده های مناسب از سوی سنسورها ، لغزش جانبي خودرو را بررسي مي كند.
اجزا سيستم
سيستم كنترل پايداري در واقع با سه سنسور اصلي در ارتباط است:
الف – سنسور سرعت دورانی چرخ : به این صورت است که بر روی هر چرخی يك سنسور وجود دارد تا سرعت دورانی چرخ را محاسبه نمايد. اين سرعت چرخ با سرعت طولی خودرو در رايانه مركزی خودرو مقايسه و تصميمات لازم اتخاذ می شود.
ب – سنسور زاويه فرمان : اين سنسور زاويه چرخشی فرمان را اندازه گيری می كند . رايانه مركزی خودرو جهت مورد نياز راننده را از روی داده های اين سنسور متوجه می شود.
پ – سنسور چرخش حول محور قائم: اين سنسور به نام سنسور Yaw معروف است. در وسط خودرو قرار دارد. اين سنسور جهت واقعی خودرو را به رايانه مركزی گزارش می دهد. رايانه مركزی خودرو با توجه به داده های اين سنسور و سنسور زاويه فرمان تصميم مناسب را می گيرد.
منبع : مديريت آموزش فني ايساكو
“این آموزک در تاریخ 99/09/26 منتشر شد”
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.