سنسور دور موتور

توضیحات

معرفی

سنسور دور موتور | Crankshaft Position Sensor یا CKP

یکی از مهمترین و حساس ترین سنسور در خودروهای انژکتوری است. وظیفه آن ارسال اطلاعات مربوط به دور موتور و زاویه میل لَنگ (TDC) به ECU است. از اطلاعات ارسال شده توسط این سنسور به عنوان اطلاعات پایه ای برای محاسبه پارامترهایی نظیر زمان پاشش سوخت ، میزان آوانس جرقه ، زمان جرقه زنی ، تعیین نقطه مرگ بالا ، ارایه آوانس استاتیکی به ECU و تعداد یا سرعت دور میل لنگ مورد استفاده قرار می گیرد . همچنین هنگام استارت ، ECU را از چرخش موتور آگاه می سازد. این سنسور نوعی حسگر اثر هال است که در برخی خودروها روی پوسته گیربکس و در برخی ، جلوی موتور روی قاب تسمه یا زنجیر تایم (Time) نصب می‌شود و در برخی دیگر مقابل چرخ‌ دنده‌ای که در پشت پولی سر میل لنگ تعبیه شده است نصب شده می گردد.

تعریف نقطه مرگ بالا : هنگامی که پیستون در بالاترین سطح برای کسری از ثانیه ثابت می شود ، نقطه مرگ بالا ( Top Dead Center ) یا TDC می گوییم.

تعریف نقطه مرگ پایین : هنگامی که پیستون در پایین ترین سطح برای کسری از ثانیه ثابت می شود ، نقطه مرگ پایین ( Bottom Dead Center ) یا BDC می گوییم.

سنسور دور موتور یا سنسور موقعیت میل لنگ از یک سیم پیچ و هسته و آهنربای دائم ساخته شده است. نحوه عملکرد این سنسور به این صورت است که هرگاه فلزی مانند دندانه‌های فلایویل (یا…) به مقابل این سنسور می‌رسند ، شدت میدان مغناطیسی زیاد شده و ولتاژ متناوبِ متناسبی را تولید کرده و در ادامه با عبور دندانه‌های فلایویل ، شدت میدان مغناطیسی کاهش یافته و ولتاژ متناوب مناسبی را تولید می‌کند.

سنسور دور موتور در اکثر خودروها به صورت القای عمل می کند و یک عنصر غیر فعال (Passive) محسوب می شود یعنی جهت فعالیت نیازی به تغذیه ندارد ، اما در برخی از خودروها سنسور دور موتور از نوع اثر هال می باشد و یک عنصر فعال (Active) محسوب می شود، یعنی برای عمل کردن به تغذیه 5 ولت نیاز دارد که از ECU تامین می شود.

فاصله استاندارد بین سر سنسور و دنده‌های روی فلایویل ۱/2 میلی‌متر می‌باشد.

علائم خرابی و اثرات آن

• روشن نشدن یا دیر روشن شدنِ موتور
• ریپ زدنِ موتور (دل دل کردن)
• لرزشِ غیر عادیِ موتور
• تعداد دفعاتِ استارت برای روشن شدنِ موتور افزایش می یابد.
• کات آف (CAT OFF) زود هنگام قبل از رِد لاین
• در موتورهایی که دارای سنسور میل سوپاپ هستند ، در صورت خرابی این سنسور، خودرو به کمک سنسور موقعیت میل سوپاپ روشن شده ولی دور موتور از 3000 دور بالاتر نمی رود.
• در صورت نمایان شدن هر یک از ایرادات بالا ، قبل از تعویض این سنسور  از تمیز بودن سوکت آن و همچنین محل مگنتیِ (آهنربایی ) آن اطمینان حاصل کنید.
• مطمئن باشید که پیچ نگهدارنده سنسور به درستی محکم شده است .

چرا خراب می شود؟

• نوسان برق و اتصالی در سیم‌کشی خودرو.
• شستشوی داخل موتور با آب یا مواد رسوب زا و چرب.
• امکان ضربه خوردن از طرف فلایویل یا …

نحوه تست 

مطمئن ترین راه برای تست این سنسور ، تست بوسیله شبیه ساز سنسور است و در ادامه به چند روش برای تست سنسور اشاره کرده ایم.

هنگامی که دستگاه عیب یاب در دسترس نباشد می توانید به صورت زیر این سنسور را عیب یابی کنید.

1. اگر هنگام استارت عقربه دور موتور بالا نرود ابتدا این سنسور را مورد بررسی قرار دهید.
2. سوئیچ را باز کنید و صبر کنید که رله دوم (رله پمپ بنزین) غیر فعال شود . در ادامه بدون بستن سوئیچ استارت بزنید . اگر رله دوم فعال شود میتوان گفت سنسور سالم است . و اگر رله دوم فعال نشد ، اولین مرحله سنسور دور موتور و فلایویل را چک کنید.
3. هنگامی که دستگاه عیب یاب در دسترس است ، وارد پارامتر دور موتور شوید و هنگام استارت عددی در حدود 250 تا 400 دور در دقیقه نمایش داده شود در غیر این صورت در قدم اول این سنسور را بررسی کنید.

در دستگاه های مجهز به نمایش نمودار و یا اُسیلوسکوپ ، از نمودار زیر استفاده کنید.

همچنین می توانید به صورت زیر اقدام کنید.

در ادامه ما برای مثال ، زیمنس را در نظر گرفته ایم.

1 – ابتدا از درست نصب شدن سنسور به کانکتور دسته سیم اطمینان حاصل کنید . آیا درست نصب شده است ؟

• بله – به مرحله 2 بروید.
• خیر – سنسور را از کانکتور جدا کرده و مجدد وصل کنید.

2 – سنسور را از کانکتور جدا کرده و مقاومت پین های 1 و 2 را اندازه گیری کنید. آیا مقدار مقاومت بین 774 الی 946 اهم است؟

• بله – سوئیچ را ببندید و سوکت ECU را جدا کنید و به مرحله 3 بروید.
• خیر – سنسور را تعویض کنید.

3 – بوسیله اهم متر مقاومت پین 1 سنسور و پین 54 ECU(متناسب با نوع ECU) را اندازه گیری کنید. آیا مقدار مقاومت کمتر از یک اهم است؟

• بله – به مرحله 4 بروید.
• خیر – مسیر سیم کشی سوکت سنسور تا سوکت ECU را بررسی کنید (قطعی دارد)

4 – بوسیله اهم متر مقاومت پین 2 سنسور و پین 85 ECU(متناسب با نوع ECU) را اندازه گیری کنید. آیا مقدار مقاومت کمتر از یک اهم است؟

• بله – به مرحله 5 بروید.
• خیر – مسیر سیم کشی سوکت سنسور تا سوکت ECU را بررسی کنید (قطعی دارد)

5 – بوسیله اهم متر مقاومت پین 3 سنسور و پین 25 ECU(متناسب با نوع ECU) را اندازه گیری کنید. آیا مقدار مقاومت کمتر از یک اهم است؟

• بله – به مرحله 6 بروید.
• خیر – مسیر سیم کشی سوکت سنسور تا سوکت ECU را بررسی کنید (قطعی دارد)

6 – ECU ایراد دارد.

کدهای خطا و ترجمه

• P0320 کارکرد نادرست مدار سنسور موقعیت میل لنگ یا سنسور دور موتور
• P0321 کارکرد نادرست مدار سنسور موقعیت میل لنگ یا سنسور دور موتور
• P0322 از سنسور موقعیت میل لنگ یا سنسور دور موتور سیگنالی دریافت نمی شود
• P0323 نوسان در مدار سنسور موقعیت میل لنگ یا سنسور دور موتور
• P0385 کارکرد نادرست مدار حسگر B جایگیری میل لنگ
• P0386 کارکرد نادرست مدار سنسور موقعیت میل لنگ
• P0387 کارکرد نادرست مدار سنسور موقعیت میل لنگ
• P0388 کارکرد نادرست مدار سنسور موقعیت میل لنگ
• P0389 نوسان مدار سنسور موقعیت میل لنگ
• P0335 کارکرد نادرست مدار سنسور موقعیت میل لنگ
• P0336 کارکرد نادرست مدار سنسور موقعیت میل لنگ
• P0337 کارکرد نادرست مدار سنسور موقعیت میل لنگ
• P0338 کارکرد نادرست مدار سنسور موقعیت میل لنگ
• P0339 نوسان در مدار سنسور موقعیت میل لنگ